DBA-handhaving 2025: wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Het probleem: flex capacity nodig, maar angst voor de wet

Veel tech scale-ups en MKB-bedrijven hebben behoefte aan flexibele development capacity. Een project piekt, een key developer valt uit, of de roadmap vraagt tijdelijk extra mensen. De reflex is vaak: freelancers of zzp’ers inhuren. Maar sinds de aanscherping van de handhaving op de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelatie (DBA) houden CTO’s en HR-managers hun hart vast. Wat als de Belastingdienst of Inspectie SZW onze constructie als schijnzelfstandigheid bestempelt? Wat kost dat?

Die angst is begrijpelijk. De afgelopen jaren bleef de DBA vooral een papieren tijger. Sinds januari 2025 is dat veranderd: handhaving is reëel, en de gevolgen voor opdrachtgevers kunnen groot zijn. In dit artikel leggen we uit wat de regelgeving inhoudt, welke risico’s je loopt als je het verkeerd inricht, en hoe je wél veilig flex capacity kunt inzetten.

Wat is de DBA en waarom is hij er?

De DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelatie) bepaalt wanneer iemand die voor jouw bedrijf werkt als zelfstandige wordt gezien — en wanneer als werknemer. Het doel van de wet is oneerlijke concurrentie en misbruik tegen te gaan: ondernemers die feitelijk in loondienst werken maar als zzp’er worden betaald, hebben geen pensioenopbouw, geen werkloosheidsverzekering en vaak geen heldere rechtsbescherming. De wet verlangt dat de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer écht als zodanig is ingericht.

Kernvragen zijn onder meer: Is er sprake van gezag (sturing op hoe en wanneer)? Draagt de opdrachtnemer eigen ondernemingsrisico? Werkt hij met eigen middelen? Is er een duidelijke opdracht met resultaat en termijn, in plaats van een vage “meewerken aan het team”-constructie? Als de antwoorden wijzen op een werkgever-werknemerrelatie, kan de fiscus of Inspectie SZW ingrijpen.

De risico’s voor jouw bedrijf

Als jouw constructie wordt beoordeeld als schijnzelfstandigheid, kunnen de gevolgen groot zijn. De opdrachtgever (jij) kan worden aangesproken voor:

• Loonheffing en premies die niet zijn afgedragen, over een langere periode.
• Boetes en naheffingen van de Belastingdienst.
• Aansprakelijkheid voor arbeidsrechtelijke rechten (ontslagbescherming, vakantiedagen, etc.) als de “zzp’er” alsnog als werknemer wordt aangemerkt.
• Reputatieschade en onrust binnen het team.

Het gaat dus niet om een theoretisch risico. CTO’s en HR die verantwoordelijk zijn voor inhuur, moeten kunnen uitleggen hoe de samenwerking is ingericht en waarom die DBA-proof is. Anders loop je niet alleen financieel risico, maar ook bestuurlijk en juridisch.

Wat gaat er vaak mis bij flex inhuur?

In de praktijk zien we een paar terugkerende fouten. Ten eerste: geen duidelijke Statement of Work (SoW). De opdracht is vaag (“meewerken aan het platform”), waardoor de relatie op een dienstverband gaat lijken. Ten tweede: de opdrachtgever stuurt dagelijks aan. Wie instructies geeft over hoe en wanneer, goedkeuring geeft op verlof en uren, en functioneringsgesprekken voert, creëert hiërarchie — en dat past niet bij een opdrachtgever-opdrachtnemerrelatie. Ten derde: de contractor gebruikt de laptop en tools van de opdrachtgever. Eigen middelen horen bij de opdrachtnemer (of de tussenpartij). Ten vierde: contracten zijn generiek en sluiten niet aan bij de feitelijke werkwijze. Bij een controle valt dan snel door de mand.

De oplossing: DBA-proof vanaf dag één

Het goede nieuws: flex capacity en DBA-compliance gaan wél samen, als je het vanaf het begin goed inricht. Dat betekent: een heldere SoW per opdracht (resultaat, termijn, geen sturing op hoe), borging van zelfstandigheid (eigen ondernemingsrisico, eigen verzekeringen waar van toepassing), eigen middelen (laptop en tools bij opdrachtnemer of tussenpartij), en geen hiërarchische sturing (geen verlofgoedkeuring, geen functioneringsgesprekken). De opdrachtgever zegt wát er moet; niet hoe en wanneer.

Veel bedrijven willen dit wel, maar hebben geen tijd of expertise om elke constructie zelf te controleren. Daarom werken ze samen met partijen die de inlenerskant en de administratie regelen, en die het DBA-risico dragen. Zo kun je als CTO of HR gericht flex capacity inzetten zonder ’s nachts wakker te liggen over handhaving.

Wat kun jij nu doen?

Als je nu flex developers of andere tech professionals inhuurt, is het verstandig om je constructie te laten checken. Vraag je af: hebben we een SoW? Sturen we niet te veel op hoe en wanneer? En zijn de contracten toegesneden op de feitelijke werkwijze? Een vrijblijvende DBA-compliance check geeft snel inzicht in waar je staat en wat er eventueel moet worden aangepast.